Η μονογραφία πραγματεύεται την καθιέρωση και την ανάπτυξη του δημοτικού δασμολογίου κατά την κρίσιμη περίοδο της ίδρυσης του Δήμου του Πειραιά και του σχηματισμού της νεότερης πόλης. Η μελέτη των δημοτικών προϋπολογισμών των ετών 1836-1866 δείχνει ότι ο νεοσύστατος Δήμος ανέλαβε τον οργανωτικό και οικονομικό ρόλο, που ήταν απαραίτητος για τη διαμόρφωση και τον ταχύ συνοικισμό της πόλης.
Τα περιορισμένα τακτικά έσοδα δεν επαρκούσαν για να χρηματοδοτήσουν τις δαπάνες για τις  «αναπόφευκτες και κατεπείγουσες» ανάγκες του. Έτσι από τον πρώτο προϋπολογισμό του 1836 οι Δημοτικές Αρχές του Πειραιά επέβαλλαν έμμεσους φόρους στην τοπική κατανάλωση. Η επιλογή των δασμολογούμενων τροφίμων και εμπορευμάτων, το ποσοστό του εισπραττόμενου δασμού και ο τρόπος της είσπραξής του ήταν κυρίως τα ζητήματα, που απασχόλησαν τα Δημοτικά Συμβούλια και τους φορολογούμενους.
Η μελέτη βασίζεται κυρίως στο πρωτογενές υλικό του Ιστορικού Αρχείου του Δήμου Πειραιά, το οποίο υπάρχει στα Πρακτικά των Συζητήσεων των Δημοτικών Συμβουλίων και σε σειρά Φακέλων.